Svi se ovi udružiše u dolini Sidimu, a ona je Slano more.
Kolačići nam pomažu kako bismo isporučili svoje usluge. Koristeći naše usluge, slažete se s našim korištenjem kolačića.
Svi se ovi udružiše u dolini Sidimu, a ona je Slano more.
Dvanaest godina služahu Kedor-Laomera, a trinaeste se godine pobuniše.
A u četrnaestoj godini dođe Kedor-Laomer i kraljevi koji bijahu s njim, pa pobiše Refaimce u Ašterot Karnajimu, i Zuzijce u Hamu, i Emijce u Šave Kirjatajimu,
i Horijce u njihovu gorju Seiru sve do El Parana, koji je uz pustinju.
Potom se vratiše i dođoše u En Mišpat, a on je Kadeš, te pobiše sav kraj Amalečana, a i Amorejce koji prebivahu u Haseson Tamaru.
A u četrnaestoj godini dođe Kedor-Laomer i kraljevi koji bijahu s njim, pa pobiše Refaimce u Ašterot Karnajimu, i Zuzijce u Hamu, i Emijce u Šave Kirjatajimu,
A četrnaeste godine dođe Hodologomor i carevi koji bijahu s njim, i pobiše Rafaje u Astarotu Karnajimskom i Zuzeje u Amu i Omeje u polju Kirijatajskom,
וּבְאַרְבַּע עֶשְׂרֵה שָׁנָה בָּא כְדָרְלָעֹמֶר וְהַמְּלָכִים אֲשֶׁר אִתּוֹ וַיַּכּוּ אֶת רְפָאִים בְּעַשְׁתְּרֹת קַרְנַיִם וְאֶת הַזּוּזִים בְּהָם וְאֵת הָֽאֵימִים בְּשָׁוֵה קִרְיָתָֽיִם
u./ve./'ar.Ba' 'es.Reh sha.Nah ba' khe.da.re.la.'O.mer ve./ha./me.la.Khim 'a.Sher 'i.T/o va/i.ya.Ku 'et- re.fa.'Im be./'ash.te.Rot kar.Na.yim ve./'Et ha./zu.Zim be./Ham ve./'Et ha./'ei.Mim be./sha.Veh kir.ya.Ta.yim
Bilješke i bookmarkovi dostupni su prijavljenim čitateljima. Prijavi se da bi spremao komentare uz stihove.
"I u četiri desetoj godini dođe Kedorlaomer i kraljevi koji su s njim i pobiše Refaimovce u Aštarot Karnajimu i Zuzijce u Hamu i Emijce u Šave Kirjatajimu."
1. I u četrnaestoj godini Izvornik: וּבְאַרְבַּע עֶשְׂרֵה שָׁנָה [uv'arba' 'esre shana] Gramatika: Broj četrnaest (četiri i deset) nalazi se u spojenom obliku s prefiksima 'u' (vav, i) i 'be' (u). Imenica 'shana' (godina) je u jednini, što je uobičajeno u hebrejskom iza brojeva većih od deset. Značenje: Navođenje točne godine naglašava povijesnu utemeljenost događaja. Označava trenutak kada kralj Kedorlaomer kreće u kaznenu ekspediciju protiv kanaanskih kraljeva koji su mu prestali plaćati danak.
2. i pobiše Izvornik: וַיַּכּוּ [vayaku] Gramatika: Glagol 'nakah' (udariti) nalazi se u Hifil binyanu, imperfekt s vav-konsekutivnim (vayyiqtol), 3. lice množine. Ovaj oblik označava završenu, narativnu radnju u prošlosti. Značenje: U Hifilu ovaj glagol dobiva značenje 'teško poraziti' ili 'pobiti'. Ponavljana upotreba ovog glagola kroz poglavlje ističe nezaustavljivu vojnu moć istočne koalicije, čime se kasnije još više uzveličava Abrahamova pobjeda nad njima.
3. Refaimovce Izvornik: רְפָאִים [refa'iym] Gramatika: Imenica muškog roda u množini, praćena oznakom za akuzativ (אֶת, 'et) koja označava izravni objekt radnje glagola. Značenje: Ovdje se odnosi na drevne i zagonetne prastanovnike Kanaana koji su kasnije u biblijskoj predaji zapamćeni kao divovi ili izrazito snažni ratnici. Njihov pad svjedoči o zastrašujućoj snazi napadača. Imena: - Kedorlaomer [כְדָרְלָעֹמֶר / khedarla'omer] (osoba) Znači: Sluga božice Lagamar Tvorba: Ime je elamskog podrijetla, sastavljeno od elemenata 'kudur' (sluga) i 'Lagamar' (imena elamskog božanstva).
- Refaimovci [רְפָאִים / refa'iym] (narod) Znači: Divovi / Sjene Tvorba: Korijen 'rapha' može označavati slabost (te time sjene mrtvih u podzemlju), no kao narodni entitet redovito se prevodi i asocira s moćnim prastanovnicima divovskog rasta.
- Aštarot Karnajim [עַשְׁתְּרֹת קַרְנַיִם / be'ashterot karnayim] (grad) Znači: Aštarte s dva roga Tvorba: Složenica imena kanaanske božice 'Aštarte' u množini (Aštarot) i riječi 'karnayim', što je dual od 'keren' (rog). Rogovi vjerojatno asociraju na obližnje planinske vrhove ili ikonografiju božice.
- Zuzijci [הַזּוּזִים / hazuziym] (narod) Znači: Nepoznato etimološko porijeklo, moguće 'Lutalice' ili 'Snažni' Tvorba: Pojedini znanstvenici povezuju ime s hebrejskim glagolom 'zuz' (pomicati se, lutati), dok drugi smatraju da je to autohtoni naziv predbrojevnog semitskog stanovništva (Pnz 2,20 ih spominje kao Zamzumijce). Nema pouzdane etimologije.
- Ham [בְּהָם / beham] (grad) Znači: Moguće 'Vruće' ili 'Mnoštvo' Tvorba: Nejasno podrijetlo; ne odnosi se na Noinog sina Hama. Vjerojatno asocira na toplice ili vruće izvore u regiji sjeverno od Amona.
- Emijci [הָֽאֵימִים / ha'eymiym] (narod) Znači: Strašni / Užasni Tvorba: Ime potječe od hebrejskog korijena 'eymah' (אֵימָה) što znači užas ili strava. To ukazuje na subjektivni dojam koji su ostavljali na okolne narode.
- Šave Kirjatajim [שָׁוֵה קִרְיָתָֽיִם / beshave kiryatayim] (grad) Znači: Ravnica dvaju gradova Tvorba: Hebrejska riječ 'shaveh' (שָׁוֶה) znači ravnica ili dolina, dok je 'kiryatayim' dual imenice 'kiryah' (grad). Označava dolinu u kojoj je smješten dvostruki grad.
Ovaj stih iz Knjige Postanka oslikava nezaustavljivi vojni pohod četvorice istočnih kraljeva, predvođenih Kedorlaomerom, protiv Kanaana. Njihova vojna ruta vodi uzduž 'Kraljevskog puta' na istočnoj strani Jordana, gdje redom lome prastanovnike i mitske divovske narode – Refaimovce, Zuzijce i Emijce. Pobijedivši tako snažne, legendarne ratnike u njihovim utvrđenim gradovima-državama, vojska Istoka demonstrira potpunu i zastrašujuću nadmoć.
Detaljno nabrajanje lokacija i naroda ne služi samo za geografsko lociranje, već i za književno i teološko naglašavanje prijetnje. Iz te perspektive, podvig koji će uslijediti kasnije u poglavlju, kada će Abraham s tek tri stotine osamnaest svojih slugu u noćnom prepadu slomiti tu istu vojsku i spasiti Lota, stoji u oštrom i jasnom kontrastu. Dok drevni divovi padaju pred elamskim oružjem, Abraham oslonjen na Boga pobjeđuje, pokazujući time apsolutnu superiornost Jahvine moći i blagoslova nad zemaljskim imperijima.