Tada izađe kralj Sodome, i kralj Gomore, i kralj Adme, i kralj Sebojima, i kralj Bele, a ona je Soar, te postrojiše s njima boj u dolini Sidimu:
s Kedor-Laomerom, kraljem Elama, i Tidalom, kraljem Gojima, i Amrafelom, kraljem Šineara, te Ariokom, kraljem Elasara — četiri kralja protiv petorice.
A u dolini Sidimu bijaše bunar do bunara smole; i pobjegoše kralj Sodome i Gomore te padoše onamo, a preostali pobjegoše u gorje.
I uzeše sav imetak Sodome i Gomore i svu hranu njihovu pa odoše.
Uzeše i Lota, sina brata Abramova, i imetak njegov pa odoše; a on prebivaše u Sodomi.
A u dolini Sidimu bijaše bunar do bunara smole; i pobjegoše kralj Sodome i Gomore te padoše onamo, a preostali pobjegoše u gorje.
A u dolini Sidimskoj bijaše mnogo rupa iz kojih se vadila smola; i pobježe car Sodomski i car Gomorski, i ondje padoše, a što osta pobježe u planinu.
וְעֵמֶק הַשִׂדִּים בֶּֽאֱרֹת בֶּאֱרֹת חֵמָר וַיָּנֻסוּ מֶֽלֶךְ סְדֹם וַעֲמֹרָה וַיִּפְּלוּ שָׁמָּה וְהַנִּשְׁאָרִים הֶרָה נָּֽסוּ
ve./'E.mek ha./si.Dim be.'e.Rot be.'e.Rot che.Mar va/i.ya.Nu.su Me.lekh- se.Dom va./'a.mo.Rah va/i.yi.pe.lu- Sha.ma/h ve./ha./nish.'a.Rim He.ra/h Na.su
Bilješke i bookmarkovi dostupni su prijavljenim čitateljima. Prijavi se da bi spremao komentare uz stihove.
"A dolina Sidim jame jame smole i pobjegoše kralj Sodome i Gomore i padoše tamo a preostali u goru pobjegoše"
1. jame jame smole Izvornik: בֶּֽאֱרֹת בֶּאֱרֹת חֵמָר [be'erot be'erot chemar] Gramatika: Hebrejska imenica 'be'erot' (jame) ponavlja se dvaput za redom u status constructusu. Ovakvo ponavljanje (epizeuksa) tipičan je hebrejski idiom kojim se izražava mnoštvo, obilje ili iznimna učestalost nečega. Značenje: Ponavljanje naglašava opasnost, neprohodnost i surovost terena. Umjesto da im poznavanje domaćeg terena posluži kao prednost, dolina postaje smrtonosna zamka koja doslovno guta bjegunce.
2. i pobjegoše Izvornik: וַיָּנֻסוּ [vayanusu] Gramatika: Glagol 'nus' (pobjeći) u trećem licu množine s prefiksom vav konsekutivnog (vav obrata) koji prebacuje značenje u prošlo svršeno vrijeme. Označava radnju koja logično i vremenski slijedi prethodnu. Značenje: Ova riječ oslikava potpuni vojni slom, paniku i rasulo poražene vojske. Isti korijen uokviruje cijeli stih jer se ponavlja i na samom kraju, čime se naglašava opće stanje očajničkog bijega.
3. i padoše tamo Izvornik: וַיִּפְּלוּ שָׁמָּה [vayipelu shama] Gramatika: Glagol 'naphal' (pasti) s vav konsekutivnim. Značenje može obuhvatiti doslovni pad (u jame s bitumenom), ali se redovito koristi za označavanje onih koji su 'pali od mača', odnosno poginuli u bitci. Značenje: Slika je duboko ironična: bahati vladari bogatih gradova padaju kao žrtve vlastitog blata. Njihov pad u mračne jame zloslutan je uvod u konačnu božansku osudu i pad u oganj koji tek slijedi.
4. u goru Izvornik: הֶרָה [hera] Gramatika: Imenica 'har' (gora, planina) sa sufiksom zvanim 'he lokalni' ili 'he direkcije' na kraju. Taj specifični sufiks zamjenjuje prijedlog i izravno označava smjer kretanja ('prema gori'). Značenje: Gora ovdje predstavlja jedino preostalo utočište od masovnog pokolja i hvatanja u dolini. Paradoksalno, kasnije će anđeli upravo Lotu zapovjediti da bježi u tu istu goru kako bi izbjegao vatru s neba. Imena: - Sidim [שִׂדִּים / sidiym] (pokrajina) Znači: Polja, ravnice Tvorba: Ime je izvedeno iz hebrejskog korijena 'sadeh' (שָׂדֶה) što doslovno znači polje ili ravan prostor. Neki ga jezikoslovci povezuju s asirsko-akadskom riječi 'shidu' u sličnom značenju (ravnica).
- Sodoma [סְדֹם / sedom] (grad) Znači: Etimologija nesigurna i nepoznata (nagađa se: spaljeno, utvrđeno) Tvorba: Pravo podrijetlo imena nije pouzdano utvrđeno i ostaje jezična zagonetka. Povjesničari ga pokušavaju povezati s arapskim 'sadama' (utvrditi) ili hebrejskim konceptom spaljenosti, no bez čvrstih dokaza.
- Gomora [עֲמֹרָה / 'amora] (grad) Znači: Etimologija nesigurna i nepoznata (nagađa se: potopljeno, snop) Tvorba: Smatra se arhaičnim imenom čija prava etimologija nije sačuvana. Najčešće se veže uz arapski korijen 'ghamara' (prekriti vodom, potopiti) ili uz hebrejski glagol 'amar' (vezati u snopove), što nije dokazano.
Ovaj stih iz 14. poglavlja Knjige Postanka dramatično dočarava vrhunac poraza petorice lokalnih kraljeva iz ravničarskih gradova u sukobu s moćnom mezopotamskom koalicijom s istoka. Glavni protagonist poraza postaje sam prirodni reljef doline Sidim, koji je bio ispunjen bezbrojnim jamama prirodnog asfalta (bitumena). Umjesto da poznavanje domaćeg terena donese spas i taktičku prednost, teren se pretvara u veliku stupicu koja guta vojsku tijekom bezglavog povlačenja.
Autor biblijskog teksta ovdje vješto rabi povijesnu ironiju: moćni ljudi koji su ponosno vladali plodnom nizinom doživljavaju sramotan i poguban pad u blato na vlastitom tlu, dok se slomljeni ostaci vojske moraju spašavati bježeći u neplodna brda. Ovaj vojni debakl funkcionira kao snažan pretkazivački motiv (foreshadowing). Fizički pad i bijeg od asfalta samo su najava konačnog suda nad Sodomom i Gomorom, kada će ta ista oholost uzrokovati ne padanje u smolu, nego kišu vatre i sumpora s neba, a Lot će spas morati tražiti – u gori.