Kralj učini da u Jeruzalemu srebra bude kao kamenja, a cedrova dade u mnoštvu kao sikomora što su u Šefeli.
Kralj učini da u Jeruzalemu srebra bude kao kamenja, a cedrova dade u mnoštvu kao sikomora što su u Šefeli.
A Salomonovi su se konji dovodili iz Egipta i iz Koe; kraljevi su ih trgovci uzimali iz Koe po određenoj cijeni.
Bojna kočija dovozila se iz Egipta za šest stotina srebrnjaka, a konj za stotinu i pedeset. Isto su ih tako, njihovim posredovanjem, izvozili svim kraljevima Hetita i kraljevima Arama.
Bojna kočija dovozila se iz Egipta za šest stotina srebrnjaka, a konj za stotinu i pedeset. Isto su ih tako, njihovim posredovanjem, izvozili svim kraljevima Hetita i kraljevima Arama.
I dolažahu kola iz Misira po šest stotina sikala srebra, a konj po sto i pedeset. I tako svi carevi Hetejski i carevi Sirski dobijahu konje preko njih.
וַֽתַּעֲלֶה וַתֵּצֵא מֶרְכָּבָה מִמִּצְרַיִם בְּשֵׁשׁ מֵאוֹת כֶּסֶף וְסוּס בַּחֲמִשִּׁים וּמֵאָה וְכֵן לְכָל מַלְכֵי הַחִתִּים וּלְמַלְכֵי אֲרָם בְּיָדָם יֹצִֽאוּ
Va./ta.'a.leh va./te.Tze' mer.ka.Vah mi./mitz.Ra.yim be./Shesh me.'ot Ke.sef ve./Sus ba./cha.mi.Shim u./me.'Ah Ve./khen le./khol mal.Khei ha./chi.Tim u./le./mal.Khei 'a.Ram be./ya.Da/m yo.Tzi.'u
Bilješke i bookmarkovi dostupni su prijavljenim čitateljima. Prijavi se da bi spremao komentare uz stihove.
"I uspinjaše se i izlazaše bojna kočija iz Egipta za šest stotina srebra i konj za pedeset i stotinu i tako za sve kraljeve Hetita i za kraljeve Arama rukom njihovom izvođahu."
1. I uspinjaše se i izlazaše Izvornik: וַֽתַּעֲלֶה וַתֵּצֵא [vata'ale vatetse'] Gramatika: Oba su glagola u formi 'wayyiqtol' (imperfekt s konsekutivnim vavom), treće lice jednine ženskog roda. Slažu se s imenicom 'merkava' (bojna kočija) koja je ženskog roda. Značenje: Glagol 'uspinjati se' (alah) koristi se jer se Kanaan, zbog svoje topografije, smatrao višim od nizinskog Egipta. Naglašava ne samo geografski uspon, već i stalni protok vojne tehnologije koji je obilježio Salomonovu vladavinu.
2. bojna kočija Izvornik: מֶרְכָּבָה [merkava] Gramatika: Imenica ženskog roda u jednini, no često se koristi zbirno za odred kola, odnosno kočijaških trupa. Značenje: Kočije su predstavljale vrhunac vojne tehnologije drevnog Bliskog istoka. Salomonova opsežna trgovina kočijama ukazuje na njegovu moć i bogatstvo, ali i na odmak od Božje zapovijedi iz Ponovljenog zakona da kralj ne gomila konje i ne vraća narod u Egipat.
3. za šest stotina srebra Izvornik: בְּשֵׁשׁ מֵאוֹת כֶּסֶף [beshesh me'ot kesef] Gramatika: Prijedlog 'b' (za/u) spojen je s brojem šest, praćen riječima 'stotine' i 'srebro'. Riječ 'šekel' se izostavlja jer se u mjerenju srebra podrazumijevala. Značenje: Ovo je iznimno visoka cijena, otprilike sedam kilograma srebra za jednu kočiju. Detaljno navođenje cijena služi kao arhivska potvrda enormnog ekonomskog profita koji je Salomon ostvarivao oporezivanjem i međunarodnom trgovinom.
4. rukom njihovom Izvornik: בְּיָדָם [beyadam] Gramatika: Prijedlog 'b' (u/po/kroz) uz imenicu 'jad' (ruka) sa sufiksom trećeg lica množine. Često funkcionira kao idiom za posredstvo. Značenje: Izraz naglašava ulogu Salomonovih trgovaca kao posrednika. Oni su stvorili trgovački monopol nad prodajom egiptatskog oružja sjevernim kraljevstvima, što je Salomonu donosilo ogromnu geopolitičku i financijsku korist. Imena: - Egipat (Micrajim) [מִצְרַיִם / mitsrayim] (zemlja) Znači: Moguće značenje 'dvije tvrđave' ili 'dvije tjeskobe/granice'. Tvorba: Semitski naziv za Egipat. Završetak '-ajim' gramatički označava dual, što povijesno i zemljopisno odražava drevnu podjelu teritorija na Gornji i Donji Egipat.
- Hetiti [חִתִּים / chitiym] (narod) Znači: Potomci Heta. Tvorba: Tvoreno iz imena Het uz dodatak hebrejskog završetka za množinu '-im'. U ovom povijesnom kontekstu odnosi se na neohetitska kraljevstva u sjevernoj Siriji i južnoj Anatoliji. Tekst objašnjava: Biblija narode u Kanaanu često imenuje prema njihovim eponimnim patrijarsima, u ovom slučaju prema Kanaanovu sinu Hetu (Postanak 10).
- Aram [אֲרָם / 'aram] (pokrajina / narod) Znači: Visoravan ili uzvišeno područje. Tvorba: Ime najvjerojatnije potječe od semitskog korijena 'r-w-m' koji znači 'biti visok' ili 'uzvišen', što savršeno opisuje geografska područja planinske Sirije na kojima su obitavali.
Ovaj stih (koji se u istom obliku nalazi u 1. Kraljevima 10,29 i 2. Ljetopisa 1,17) pruža fascinantan uvid u geopolitičku i ekonomsku stvarnost Salomonova kraljevstva. Salomon nije bio samo kralj Izraela, već međunarodni trgovac oružjem i ključni politički posrednik između južne supersile Egipta i sjevernih kraljevstava Hetita i Aramejaca. Kroz kupnju strateškog vojnog arsenala (konja i bojnih kočija) izgradio je vlastitu moć i stvorio trgovački monopol.
Međutim, teološka poruka stiha nosi suptilno, ali snažno upozorenje. U Ponovljenom zakonu 17,16 Bog je izričito zabranio budućim izraelskim kraljevima da 'gomilaju konje' te da zbog toga narod vraćaju u Egipat. Iako je Solomon donio Izraelu neviđeno bogatstvo, to je učinjeno kroz oslanjanje na stranu vojnu moć i kršenje izravnih Božjih zapovijedi, što predstavlja rano sjeme oholosti koje će kasnije dovesti do podjele i pada kraljevstva.