Prijeđite u Kalnu i vidite, pođite odande u Veliki Hamat te siđite u Gat filistejski. Jesu li bolja od ovih kraljevstava? Je li im granica veća od vaše granice?
Prijeđite u Kalnu i vidite, pođite odande u Veliki Hamat te siđite u Gat filistejski. Jesu li bolja od ovih kraljevstava? Je li im granica veća od vaše granice?
Vi koji udaljujete zli dan, a približavate sjedište nasilja.
Oni leže na posteljama od bjelokosti i izležavaju se na svojim ležajevima, te jedu janjad iz stada i telad iz tovilišta.
Prebiru uz zvuk harfe, kao David smišljaju sebi glazbala.
Piju vino iz zdjela i najboljim se uljem mažu, a ne tuguju nad slomom Josipovim.
Oni leže na posteljama od bjelokosti i izležavaju se na svojim ležajevima, te jedu janjad iz stada i telad iz tovilišta.
Koji liježete na odrima od slonove kosti i pružate se na posteljama svojim, i jedete jaganjce iz stada i teoce ugojene;
הַשֹּֽׁכְבִים עַל מִטּוֹת שֵׁן וּסְרֻחִים עַל עַרְשׂוֹתָם וְאֹכְלִים כָּרִים מִצֹּאן וַעֲגָלִים מִתּוֹךְ מַרְבֵּֽק
ha./sho.khe.Vim 'al- mi.Tot Shen u./se.ru.Chim 'al- ar.so.Ta/m ve./'o.khe.Lim ka.Rim mi./Tzon va./'a.ga.Lim mi./Tokh mar.Bek
Bilješke i bookmarkovi dostupni su prijavljenim čitateljima. Prijavi se da bi spremao komentare uz stihove.
"Koji leže na posteljama bjelokosti i rastežu se na ležajevima svojim i jedu janjad od stada i telad iz sredine tovilišta."
1. Koji leže Izvornik: הַשֹּֽׁכְבִים [ha-shokhevim] Gramatika: Particip aktivni glagolskog debla Qal s određenim članom koji ovdje funkcionira kao relativna zamjenica ('oni koji'). Označava trajnu, uobičajenu radnju ili stanje. Značenje: Ovo je prva u nizu participskih konstrukcija u ovom poglavlju kojom prorok Amos opisuje neprekidnu besposlenost i luksuzni životni stil izraelske elite. Naglašava se njihova statičnost i duhovna lijenost.
2. posteljama bjelokosti Izvornik: מִטּוֹת שֵׁן [mitot shen] Gramatika: Konstruktna sintagma (status constructus) u kojoj je imenica za ležaj u množini vezana uz imenicu 'zub' (bjelokost), koja označava materijal od kojeg su kreveti napravljeni ili ukrašeni. Značenje: Bjelokost je u drevnom svijetu bila iznimno skupa, uvozna luksuzna roba, obično ukrašavana rezbarenjem. Ovaj detalj pokazuje pretjeranu raskoš onih koji žive u izobilju dok istovremeno ignoriraju siromaštvo oko sebe.
3. i rastežu se Izvornik: וּסְרֻחִים [u-seruchim] Gramatika: Particip pasivni (Qal) korijena s-r-h s pripojenim veznikom 'vav' (i). Osnovno značenje korijena odnosi se na nešto što visi, prelijeva se ili je mlohavo i opušteno. Značenje: Riječ nosi pogrdan prizvuk neobuzdanosti, prejedanja i mlohavosti. Živopisno slika bogataše kako nemarno izležavaju svoja tijela na raskošnim gozbama u stanju potpune hedonističke apatije.
4. i jedu janjad Izvornik: וְאֹכְלִים כָּרִים [ve-okhelim karim] Gramatika: Još jedan aktivni particip ('ve-okhelim' - i jedu) praćen objektom u množini ('karim' - mlada, ugojena janjad iz pašnjaka). Značenje: Meso, napose najkvalitetnija svježa janjad, u starom Izraelu jelo se rijetko i uglavnom tijekom blagdanskih i žrtvenih prigoda. Svakodnevno proždiranje takvog delikatesnog mesa ukazuje na neviđenu proždrljivost.
5. iz sredine tovilišta Izvornik: מִתּוֹךְ מַרְבֵּֽק [mi-tokh marbek] Gramatika: Prijedložni izraz 'mi-tokh' (iz sredine) ispred imenice 'marbek', koja označava staju ili mjesto gdje se stoka vezuje (od korijena r-b-k) radi tovljenja. Značenje: Telad namjerno izdvojena iz krda i vezana radi intenzivnog tovljenja predstavljala je vrhunac kulinarske ponude. Elita se hrani najboljim onime što postoji dok čitava država srlja u propast.
Ovaj stih iz Knjige proroka Amosa (6,4) predstavlja iznimno oštru i slikovitu satiru izopačene i bogate izraelske elite u Samariji sredinom 8. stoljeća pr. Kr. Prorok dočarava prizor dekadentnih gozbi (vjerojatno kultnog karaktera, tzv. 'marzeah'), gdje bogataši u potpunoj bezbrižnosti mlohavo izležavaju svoja tijela na skupocjenom uvoznom namještaju od slonovače i neumjereno se prežderavaju najskupljim zamislivim mesom koje se inače koristilo samo za najvažnije svetkovine.
Dok se elita razbacuje ovakvim drskim luksuzom, društvo i pravda se raspadaju, a narodna propast samo što nije stigla s asirskim osvajanjem. Amos u ovim riječima ne osuđuje materijalno bogatstvo po sebi, već potpunu moralnu apatiju, egoizam i lažni osjećaj sigurnosti koji proizlazi iz izoliranosti u bogatstvu. Njihova bezosjećajnost i opsjednutost tjelesnim užicima čine ih potpuno slijepima za nadolazeću Božju osudu i skoru nacionalnu katastrofu.